Een beheerder aan het woord

"Zo min mogelijk aan- en afvoeren"

Kees-Jan Boer is in dienst van het Waterschap Rivierenland. Hij werkt bij de afdeling wegen en is in die functie betrokken bij herstel en beheer van een tiendweg.

Om welk element gaat het ?
Het gaat om een tiendweg van 2500 meter lang bij Oud-Alblas, in de polder Kooiwijk.

Wie is eigenaar en beheerder?
Het Waterschap rivierenland.

Welke partijen nemen verder nog deel aan het beheer?
De Natuur- en Vogelwacht Alblasserwaard en Vijfheerenlanden, en een aannemer die werk verricht in opdracht van het waterschap.

Wie financiert het?
Het waterschap is verplicht de weg te onderhouden omdat het een openbare weg is. Subsidies komen van de Stichting landschapsplan Alblasserwaard en uit Europa: POP-gelden.

Hoe kwam de historische informatie boven water?
Er is goed gekeken naar de delen van de tiendweg die nog wel intact waren. Duidelijk is wel dat de hoogte van de weg van eigenaar tot eigenaar verschilde:
ze onderhielden vroeger elk hun eigen deel.

Wat troffen jullie aan?
Een weg die lange tijd in eigendom van de gemeente was geweest, tot ongeveer 1995. De breedte varieerde van 3 meter tot minder dan een meter, Aan beide
kanten lagen parallel weteringen van 6 a 7 meter breed. Na de eigendomsoverdracht ging de weg verder achteruit en sloegen er zelfs stukken weg tot zo'n 15 meter lang. De beplanting was gevarieerd: knotwilgen, essenstobben en elzenhakhout. Er stonden geen struiken op.

Wat is er daarna gebeurd?
Er is een plan gemaakt en al heel snel daarna begon de uitvoering.
Het uitgangspunt was: zo min mogelijk aan- en afvoeren. Wel zijn robiniapalen aangevoerd die langs de weg zijn gezet. Daarna zijn de bomen geknot en afgezet, en werden takkenbossen gemaakt die tussen de palen en de weg werden gestort. Nadat de takken stevig waren aangetrapt is er bagger overheen gestort, door een machine met lange arm die op het boerenland reed. Er is drie jaar aan de weg gewerkt, het herstel is in 2005 voltooid. De kruin is nu anderhalve meter breed en aan beide kanten ligt een talud van 70 cm breed.
Er zijn zogenaamde 'jageroverstapjes' gemaakt voor wandelaars.

Welke functie heeft het element nu?
Een natuurfunctie, en een cultuurhistorische functie. Daarnaast recreatie: het is onderdeel van een wandelroute geworden. Landschapsbeheer Zuid-Holland stelde vast dat er ook interessante vegetatie op staat. Helaas is het niet uitvoerbaar om het maaisel af te voeren van de tiendweg.

Wie was de trekker?
Het waterschap Rivierenland. Belangrijk was dat door het landschapplan de neuzen al dezelfde kant opstonden.

Waren er onverwachte winstpunten?
Het knotwerk werd door een vrijwilligersgroep gedaan. Die gingen de tiendweg echt als 'hun pad' beschouwen. Ze wisten ook allerlei andere clubs bij het beheer te betrekken, zoals de bond van plattelandsvouwen.

Waren er knelpunten in de samenwerking?
Enkele boeren waren ontevreden over het rijden op hun land voor het opbrengen van de bagger: ze staan dat toe in de verwachting dat de sloot dan ook goed geschoond wordt, maar nu gebeurde dat alleen op plaatsen waar ook bagger nodig was. Besloten is hen toch een vergoeding te geven voor het rijden op hun gras. Een probleem leverden ook de wandelaars op. Sommige boeren steken met vee de kade dwars over en soms werden hekken niet weer gesloten door de wandelaars. Daarom is later voor dichte hekken met overstapjes gekozen.

Waren er nog knelpunten in de financiering?
De EU-subsidies waren 'een hele papierwinkel', met veel werk vooraf en achteraf.

En nog complicaties met vergunningen?
De weg liep dood aan de oostkant, al was een strook land daar kadastraal nog openbaar. Een stuk boerenland is toegankelijk gemaakt om een rondwandeling mogelijk te maken. Gekozen is voor verkoop van die strook aan de boer, gekoppeld aan een recht van overpad.

Heb je aanbevelingen?
- Communiceer zoveel mogelijk. Daarmee hadden we ontevre-
denheid over baggerwerk en wandelaars kunnen voorkomen.
- Zoek vaak de publiciteit en zorg voor wervende foto's.
- Let op verjaring van het openbaar zijn van een pad.