Een beheerder aan het woord
"Goede voorlichting is essentieel"
Henny Groenendijk werkt als provinciaal archeoloog bij de provincie Groningen.
Hij is betrokken bij de projecten 'Wierden en Waarden' en 'Afgegraven en weer aangevuld'. In het kader van dit laatste project worden de wierderesten van Englum (in de buurt van Oldehove) aangevuld.
Wat trof u aan?
Een gedeeltelijk afgegraven wierde, met inzakkende steilkanten en een archeologische inhoud die door uitdroging bedreigd werd. Het te diep afgegraven gedeelte was onbruikbaar boerenland geworden. De landschappelijke waarde werd mede bepaald doordat de dijk van het Reitdiep zich tegen de wierde aanvleit. Nog ongeveer tweederde van de wierde was over. Wierde en omgeving waren eigendom van één boer die in 1999 om aanvulling verzocht.
Wat is er daarna gedaan?
Met baggerspecie uit het nabijgelegen Reitdiep zijn de ontbrekende delen weer aangevuld. Tegen gebiedsvreemde grond bestonden veel bezwaren, vanwege de angst voor verontreinigde grond en mogelijke zettingsproblemen. Maar dat je met deze vorm van landschapsherstel ook een beeldverstorend gronddepot vermijdt, werd algemeen als een voordeel gezien.
Hoe was het voortraject en waar kwam de historische kennis vandaan?
Er is een selectie gemaakt van wierden die voor aanvulling in aanmerking
komen. Historische gegevens over de ouderdom en oorspronkelijke omvang
waren beschikbaar. In 2000 heeft de Universiteit van Groningen de steilwand archeologisch onderzocht en de mate van aantasting vastgesteld. Het feitelijke opvullen gebeurt sinds 2001.
De grond wordt verpompt en via een buis aangevoerd: de enige betaalbare optie. Het heeft zich daarna kunnen zetten en rijpen en wordt in 2006 weer tot wierde gemodelleerd.
Waren er onverwachte ontwikkelingen?
Onverwacht was het grote verschil in zetting van de ingespoten grond, door de gevarieerde samenstelling van de bodem van het Reitdiep: zowel zand- als kleifractie, die verschillend bezonk. De chemische kwaliteit van de grond was vooraf vastgesteld.
Hebt u adviezen?
- Goede voorlichting is essentieel: maak duidelijk wat je vanuit landschap en archeologie wilt bereiken, krijg helder wat de eigenaar voor ogen staat en stel je doelen bij als daar aanleiding toe is. Wees niet teleurgesteld als de boer zegt dat hij alleen maar betere grond wil.
- Leg de vorm van de opgeknapte wierde in het bestemmingsplan vast, zodat de instandhouding verzekerd is.
