Esthetisch

Een laatste, maar zeker niet het minst belangrijke, argument is het esthetische. Zijn de vorige aspecten vooral gebaseerd op de mening van experts, het esthetische argument verwijst naar de beleving en brengt ons bij het belang dat bewoners, gebruikers en bezoekers hechten aan historische elementen. De belevingswaarde van vooral oude cultuurlandschappen blijkt bijvoorbeeld uit de stijgende populariteit van wandel- en fietsroutes door dergelijke landschappen.

De term 'schoonheid' wordt al in de Monumentenwet genoemd als een argument voor behoud. Het mag echter bij de esthetische kant van het cultuurlandschap niet alleen om schoonheid gaan, maar ook om 'het interessante' en 'het historische'. Een oud cultuurlandschap bevat verrassingen en verhalen. Veel van die verhalen zijn historisch en geven het landschap tijdsdiepte. Historische objecten bieden aanknopingspunten voor verhalen en hebben soms relaties met eigen voorouders of met bekende schrijvers, schilders of politici. Ook komen ze tegemoet aan gevoelens van nostalgie, het idealiserend terugverlangen naar dat wat geweest is.

Daarbij dient wel te worden opgemerkt dat die beleving samenhangt met de kennis en de belangstelling van de waarnemer. Bestudering van het landschap voegt verhalen toe en maakt dat men meer ziet en beleeft. Onderwijs en voorlichting kunnen leiden tot een andere, meer geschoolde wijze van kijken naar het landschap. Er is een grote behoefte aan informatiemateriaal over het (cultuur)landschap. 8) Er is ook een groeiende berg informatiemateriaal (van sterk uiteenlopende kwaliteit) beschikbaar, in de vorm van boeken, wandel- en fietsgidsen, streekbeschrijvingen en andere geschriften.